Bij zeekajakvaren is het soms noodzakelijk om door de branding te vertrekken en/of aan te landen. Bijvoorbeeld bij de start of einde van een tocht, of voor een pauze aan land. Maar ook bij een ‘incident’ of omstandigheden, waarbij een kajakvaarder en/of de hele groep snel (door een brandingzone) naar de kant moet worden begeleid.
Het gecontroleerd en zonder onnodig omslaan met een zeekajak door de branding kunnen varen draagt bij aan de veiligheid bij zeekajak tochten.
Voor brandingvaren met zeekajaks gelden enkele specifieke aandachtspunten:
Zwemmers
Op strandvakken waar het gebruik van vaartuigen is toegestaan, moet blijvend opgelet worden voor de aanwezigheid van zwemmers.
Organisatie
Rekening houdend met andere gebruikers van het strandvak en de wind en stroming, wordt een bepaalde strategie en route voor het uit- en invaren afgesproken. Dit om te voorkomen dat men elkaar in de weg ligt of (aan-)vaart. De organisator zorgt ervoor dat er altijd iemand op het strand staat die het overzicht houdt en de deelnemers evt. herinnert (met afgesproken signalen) aan de afspraken.
Helm
Het dragen van een kano helm is verplicht.
Zwemvest
Het dragen van een zwemvest is verplicht. Bij brandingvaren is een zwemvest niet alleen een zwemhulp (drijfvermogen), maar biedt ook enige bescherming bij aanvaringen.
Spatzeil
Een spatzeil is verplicht. Er moet op gelet worden dat het spatzeil een voorziening heeft waarmee deze makkelijk (en op de tast) van de kuip kan worden losgetrokken. Dit om uit te sluiten dat een kajakvaarder na omslaan niet uit de kajak kan komen. De organisator controleert of elke deelnemer een spatzeil heeft dat aan de eisen voldoet en wijst de deelnemers op een alternatieve manier die vaak ook werkt (lostrekken via de zijkant), in het geval de standaard voorziening niet blijkt te werken.
Sleeplijn
Verplicht voor de (ervaren) vaarders die veiligheidstaken hebben toegewezen gekregen. Niet gewenst bij de deelnemers.
Omslaan
Wanneer een aanvaring dreigt, met een andere kajak of watergebruiker, dan slaat de kajakvaarder om. Indien twee kajaks ‘op ramkoers’ liggen, slaan beide vaarders om. Omslaan remt de snelheid, waardoor een aanvaring meestal kan worden voorkomen of met veel minder snelheid plaatsvindt.
Muistroom
Een (omgeslagen) vaarder kan in een muistroom terecht komen. De organisator zorgt ervoor dat een ervaren vaarder buiten de brandingzone oplet of er (omgeslagen) vaarders zijn die hulp nodig hebben.
Reddingen
Over het algemeen zal een omgeslagen kajakvaarder naar de kant kunnen zwemmen; al dan niet mét kajak én peddel. In enkele gevallen zal er assistentie nodig zijn van een andere kajakvaarder om de zwemmer, kajak of peddel naar de kant te krijgen.
Aflandige wind
Bij aflandige wind is er een grotere kans dat een lege kajak niet vanzelf aanspoelt. Een ervaren vaarder die buiten de brandingzone een oogje in het zeil houdt, kan de kajak met een sleeplijn naar de kant brengen. Bij harde, aflandige wind zal de organisator de brandingdag afgelasten of afbreken.
Onderkoeling
Het is onvermijdelijk dat in de branding kajakvaarders nat worden en regelmatig omslaan. Het dragen van neopreen of een droogpak is vereist. Bij pauzeren aan de kant is het kunnen beschikken over een windjack vereist. Ook de beschutting van een windscherm kan helpen tegen afkoeling.
Blessures
Brandingvaren is fysiek inspannend. Met een goede warming-up kunnen de spieren en gewrichten voorbereid worden op deze inspanning.
Steunen
Om overeind te blijven in brekende golven kan een (lage) peddelsteun toegepast worden. Het gebruik van de hoge peddelsteun wordt ten zeerste afgeraden vanwege de grotere kans op een ‘arm uit de kom’.
Schades
Bij brandingvaren bestaat de kans op schade door aanvaringen met andere kajaks en vaartuigen. Maar ook het raken van de bodem met de punt van de kajak bij een ‘looping’ of een strekdam kan schade aan de kajak veroorzaken. Voorts kan een peddel breken. Door een goede organisatie en afspraken kunnen schades veroorzaakt door aanvaringen met andere watergebruikers zo veel mogelijk voorkomen worden. Schade aan materiaal is bij brandingvaren niet uit te sluiten.
Verwondingen (Letsel)
Bij het in het water staand assisteren van anderen moet men erop bedacht zijn dat men niet tussen de kajak en het strand staat. Een brekende golf kan de kajak tegen de benen doen slaan, met kans op kneuzingen of erger: beenbreuk.
Met de hierboven beschreven maatregelen worden blessures, schades en letsel tijdens het brandingvaren met zeekajaks zoveel mogelijk voorkomen.